{"id":160003,"date":"2021-12-10T09:00:58","date_gmt":"2021-12-10T08:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/?post_type=articles&#038;p=160003"},"modified":"2021-12-09T20:15:37","modified_gmt":"2021-12-09T19:15:37","slug":"mexico-lindo-y-querido","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/","title":{"rendered":"M\u00e9xico, lindo y querido"},"content":{"rendered":"<p>Desde que volv\u00ed de la feria <a href=\"https:\/\/original.cultura.gob.mx\" target=\"_blank\">Original<\/a> celebrada en la Ciudad de M\u00e9xico no he dejado de pensar en dos palabras: identidad cultural.<\/p>\n<p>Acud\u00ed al encuentro llena de curiosidad, pues se anunciaba una actividad bien interesante: l<strong>a relaci\u00f3n de artesanos con dise\u00f1adores de\u00a0moda<\/strong>. Se anunciaba la fusi\u00f3n de dos actividades en las que me siento experta, la sostenibilidad y el dise\u00f1o. Se abr\u00eda <em>a priori<\/em> un mundo de posibilidades, ah\u00ed donde el cruce de cultura e industria se produce,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0se dec\u00eda muy alto que <strong>la feria ten\u00eda el objetivo de que creadores y artesanos se conocieran mejor<\/strong> y que los visitantes, tanto oriundos como internacionales la descubri\u00e9ramos mejor, especialmente los dise\u00f1adores de moda. Y adem\u00e1s se trataba de incitar a la venta de sus creaciones. <\/span><\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\">Se buscaba neutralizar\u00a0<\/span>ese hecho hist\u00f3rico ocurrido generalmente, la apropiaci\u00f3n cultural, o dicho de otra manera, la copia. Algo que no es quimera, sino una realidad palpable. En concreto, existen experiencias recientes, m\u00e1s bien desagradables, p\u00fablicamente denunciadas. No voy a decir aqu\u00ed los nombres, pueden buscarse en internet, pero <strong>en los \u00faltimos a\u00f1os m\u00e1s de uno y m\u00e1s de dos marcas y creadores de renombre han sido afeados por haber utilizado como suyos figuras, bordados, combinaci\u00f3n de colores y formas provenientes de otras culturas<\/strong>, de otros lugares, con significados concretos para ellos y para sus comunidades, por encima de usos meramente comerciales. Y seguramente han sido los dise\u00f1os mexicanos los m\u00e1s copiados, sin entender que detr\u00e1s de un dibujo, una forma, un color hay una cultura, ancestros, a veces motivos religiosos.<\/p>\n<blockquote class=\"instagram-media\" data-instgrm-captioned data-instgrm-permalink=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CWgkWzprm-W\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" data-instgrm-version=\"14\" style=\" background:#FFF; border:0; border-radius:3px; box-shadow:0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width:500px; min-width:326px; padding:0; width:99.375%; width:-webkit-calc(100% - 2px); width:calc(100% - 2px);\">\n<div style=\"padding:16px;\"> <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CWgkWzprm-W\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;\" target=\"_blank\"> <\/p>\n<div style=\" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;\">\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 19% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;\"><svg width=\"50px\" height=\"50px\" viewBox=\"0 0 60 60\" version=\"1.1\" xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"https:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g stroke=\"none\" stroke-width=\"1\" fill=\"none\" fill-rule=\"evenodd\"><g transform=\"translate(-511.000000, -20.000000)\" fill=\"#000000\"><g><path d=\"M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631\"><\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>\n<div style=\"padding-top: 8px;\">\n<div style=\" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;\">View this post on Instagram<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 12.5% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;\">\n<div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: 8px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: auto;\">\n<div style=\" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;\"><\/div>\n<\/div>\n<p><\/a><\/p>\n<p style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CWgkWzprm-W\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;\" target=\"_blank\" target=\"_blank\">A post shared by Original Me\u0301xico (@culturaoriginalmexico)<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p><script async src=\"\/\/platform.instagram.com\/en_US\/embeds.js\"><\/script><\/p>\n<p>Despu\u00e9s de mi visita a la feria, he entendido mucho mejor el significado de la cultura mexicana. \u00a1Perd\u00f3n! \u00bfHe dicho cultura? Me confund\u00ed. Habr\u00eda que decir culturas. M\u00e1s de 90 se reunieron all\u00ed, de diferentes pueblos, de distintas identidades, con diferentes lenguas. <strong>El evento me ha hecho comprender mejor el significado de orgullo, el orgullo de pertenencia<\/strong>. He sabido apreciar en mayor medida\u00a0 los trabajos artesanales y sobre todo la profundidad y la inmensidad de su significado.<\/p>\n<blockquote><p>Seguramente han sido los dise\u00f1os mexicanos los m\u00e1s copiados, sin entender que detr\u00e1s de un dibujo, una forma, un color hay una cultura, ancestros, a veces motivos religiosos.<\/p><\/blockquote>\n<p>Fue una belleza de feria, colorida enciclopedia de saberes y haceres, belleza de continente y de contenido. Un para\u00edso que tom\u00f3 el espacio del <a href=\"https:\/\/sic.cultura.gob.mx\/ficha.php?table=centro_cultural&amp;table_id=3099\" target=\"_blank\">Complejo Cultural Los Pinos<\/a>, el lugar que sirvi\u00f3 de residencia a\u00a0presidentes mexicanos y que el \u00faltimo, L\u00f3pez Obrador, decidi\u00f3 abrir a la ciudadan\u00eda. Pasear por all\u00ed ya era en s\u00ed un privilegio est\u00e9tico monumental, como sus edificios. Hacerlo, adem\u00e1s, mirando, entendiendo o comprando las diferentes manifestaciones culturales hechas ropa, accesorios y objetos fue un regalo.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong>Entend\u00ed que exist\u00edan otras gafas que yo no llevaba puestas. Y comprend\u00ed que hab\u00eda otra mirada, como m\u00ednimo interesante<\/strong>. Tuve la inmensa\u00a0fortuna de moderar una mesa sobre sostenibilidad y preservaci\u00f3n. En ella hablamos de iniciativas en favor del mantenimiento de trabajos ancestrales. Pero tambi\u00e9n de derechos, especialmente de las mujeres, muchas de ellas orgullosas de haber logrado interesar a sus hombres en el telar de cintura. Valor\u00e9 las t\u00e9cnicas tintoreras naturales. Y casi comprend\u00ed que pudiera parecer mal que a los huipiles los profanos los llamemos t\u00fanicas, por ejemplo.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Iba yo bien convencida de que hab\u00eda que cruzar su cultura, que ya digo que son muchas, con nuestra moda, sin apropiarse de ella -al fin y al cabo cruce de artesanos y dise\u00f1adores era uno de los objetivos de la feria- y me llev\u00e9 un cierto revolc\u00f3n. Porque <strong>me encontr\u00e9 con voces que dec\u00edan que ellos, los artesanos, ya eran dise\u00f1adores; que ellas, las artesanas, ya eran dise\u00f1adoras; que se hablaba de la artesan\u00eda de ellas y de ellos pero que bien podr\u00eda elevarse, denomin\u00e1ndola arte popular<\/strong>; que qui\u00e9nes \u00e9ramos nosotros ide\u00f3logos occidentales de la moda y el dise\u00f1o para dictaminar lo que era una cosa y la otra, juzgando al resto\u2026<\/p>\n<p>Y tuve la suerte de conocer la otra versi\u00f3n de los hechos, m\u00e1s alienada desde luego con mis <em>aprioris<\/em>, m\u00e1s cercana a ese cruce de culturas. No solo porque conociera a artesanos deseosos de encontrar ese punto de<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0encuentro. Sino porque <strong>hall\u00e9 a una dise\u00f1adora mexicana que hab\u00eda hecho el <em>match<\/em>. Fue una suerte encontrar y apreciar en el segundo n\u00famero uno a <a href=\"https:\/\/patriciagovea.com\" target=\"_blank\">Patricia Govea<\/a><\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote class=\"instagram-media\" data-instgrm-captioned data-instgrm-permalink=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CVUj4NxLA3-\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" data-instgrm-version=\"14\" style=\" background:#FFF; border:0; border-radius:3px; box-shadow:0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width:500px; min-width:326px; padding:0; width:99.375%; width:-webkit-calc(100% - 2px); width:calc(100% - 2px);\">\n<div style=\"padding:16px;\"> <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CVUj4NxLA3-\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;\" target=\"_blank\"> <\/p>\n<div style=\" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;\">\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 19% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;\"><svg width=\"50px\" height=\"50px\" viewBox=\"0 0 60 60\" version=\"1.1\" xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"https:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g stroke=\"none\" stroke-width=\"1\" fill=\"none\" fill-rule=\"evenodd\"><g transform=\"translate(-511.000000, -20.000000)\" fill=\"#000000\"><g><path d=\"M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631\"><\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>\n<div style=\"padding-top: 8px;\">\n<div style=\" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;\">View this post on Instagram<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 12.5% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;\">\n<div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: 8px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: auto;\">\n<div style=\" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;\"><\/div>\n<\/div>\n<p><\/a><\/p>\n<p style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CVUj4NxLA3-\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;\" target=\"_blank\" target=\"_blank\">A post shared by PatriciaGoveaCollection (@patriciagoveacollection)<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p><script async src=\"\/\/platform.instagram.com\/en_US\/embeds.js\"><\/script><\/p>\n<p>Ella, en efecto, ha conseguido la fusi\u00f3n, la simbiosis entre el dise\u00f1o, eso que se ha dado en llamar la moda de autor, con los trabajos artesanales ind\u00edgenas. <strong>Pero ha saltado un paso m\u00e1s all\u00e1, descubriendo la manera de devolver a las mujeres que realizan su ropa y sus accesorios algo o mucho de lo que ellas ofrecen.<\/strong> Y lo ha hecho creando una sociedad de la que m\u00e1s de cien mujeres de la sierra forman parte, obteniendo as\u00ed no solo beneficios sino el conocimiento econ\u00f3mico necesario para ejecutar la aut\u00e9ntica transformaci\u00f3n social. As\u00ed, puede asegurarse que ha cambiado la vida de muchas <a href=\"https:\/\/www.google.com\/search?sa=X&amp;rls=en&amp;nfpr=1&amp;sxsrf=AOaemvKKmEotRcGjwxXVsIggYjgR9UY3Yg:1638996694833&amp;source=univ&amp;tbm=isch&amp;q=Wix%C3%A1rrikai&amp;client=safari&amp;fir=5lyJb39tiF6ZAM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253B3MeJbl7iJfMvuM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253BZXLw7NXNTLcN5M%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253B3kNKEYZEL1c8QM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253BXST3L6BpggKJYM%252CnHS-uOINeT64_M%252C_%253B2Jvaa0vlHQdVEM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253Bhxmqk7MRdDfrrM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253B30760i5uw_7JDM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253BnBMkwEKU3f4muM%252CE4rVhKiatXza6M%252C_%253BO69FlWP--xvn3M%252CE4rVhKiatXza6M%252C_&amp;usg=AI4_-kTFZmpWN1FH149Ww7dslsPvEH6z_g&amp;ved=2ahUKEwjL7qG-itX0AhUIrhQKHdE-DwkQjJkEegQIHhAC&amp;biw=1199&amp;bih=741&amp;dpr=1\" target=\"_blank\">Wix\u00e1rrikai<\/a>, como se llaman estas grandes se\u00f1oras de la costura ind\u00edgena. Hablo de transformaci\u00f3n, porque en realidad la salud, la educaci\u00f3n de ellas as\u00ed lo ha hecho, y con ellas, sus familias y sus comunidades. Emocionante.<\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\">Conociendo esta iniciativa y algunas parecidas. Sabiendo que existen otros mundos, pero, como dec\u00eda el poeta\u00a0Eduard, est\u00e1n en este. Emocion\u00e1ndome viendo a artesanas y artesanos subiendo sus creaciones a las pasarelas que a diario se celebraban en Original.<\/span><\/p>\n<blockquote class=\"instagram-media\" data-instgrm-captioned data-instgrm-permalink=\"https:\/\/www.instagram.com\/tv\/CWe-KCMA-U4\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" data-instgrm-version=\"14\" style=\" background:#FFF; border:0; border-radius:3px; box-shadow:0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width:500px; min-width:326px; padding:0; width:99.375%; width:-webkit-calc(100% - 2px); width:calc(100% - 2px);\">\n<div style=\"padding:16px;\"> <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/tv\/CWe-KCMA-U4\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;\" target=\"_blank\"> <\/p>\n<div style=\" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;\">\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 19% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;\"><svg width=\"50px\" height=\"50px\" viewBox=\"0 0 60 60\" version=\"1.1\" xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"https:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g stroke=\"none\" stroke-width=\"1\" fill=\"none\" fill-rule=\"evenodd\"><g transform=\"translate(-511.000000, -20.000000)\" fill=\"#000000\"><g><path d=\"M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631\"><\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>\n<div style=\"padding-top: 8px;\">\n<div style=\" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;\">View this post on Instagram<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"padding: 12.5% 0;\"><\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;\">\n<div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;\"><\/div>\n<div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: 8px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)\"><\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin-left: auto;\">\n<div style=\" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);\"><\/div>\n<div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;\">\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;\"><\/div>\n<div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;\"><\/div>\n<\/div>\n<p><\/a><\/p>\n<p style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/tv\/CWe-KCMA-U4\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;\" target=\"_blank\" target=\"_blank\">A post shared by Charo (@charoizquierdo)<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/blockquote>\n<p><script async src=\"\/\/platform.instagram.com\/en_US\/embeds.js\"><\/script><\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\"> Es m\u00e1s,\u00a0<strong>vi\u00e9ndoles subir a ellos para recibir el aplauso, como los grandes creadores, como los grandes que son.<\/strong> As\u00ed, con esos ingredientes,\u00a0<\/span>entend\u00ed que hab\u00eda una sola palabra para equilibrar los postulados, las realidades y los sue\u00f1os de unos y de otros: Respeto.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><em>*Imagen: Instagram Original M\u00e9xico\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"author":31334,"featured_media":160059,"template":"","format":"standard","categories":[1],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v18.5 (Yoast SEO v20.4) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>M\u00e9xico, lindo y querido | Grazia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"M\u00e9xico, lindo y querido\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Grazia\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-09T19:15:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/12\/culturaoriginalmexico_259085972_199686962324615_5095772954179154961_n-1-e1639046721253.jpg?fit=1029%2C739\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1029\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"739\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/\",\"url\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/\",\"name\":\"M\u00e9xico, lindo y querido | Grazia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-12-10T08:00:58+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-09T19:15:37+00:00\",\"description\":\"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"M\u00e9xico, lindo y querido\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/#website\",\"url\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/\",\"name\":\"Grazia\",\"description\":\"Moda, belleza, celebrities, estilo de vida...\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"es\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"M\u00e9xico, lindo y querido | Grazia","description":"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"M\u00e9xico, lindo y querido","og_description":"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.","og_url":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/","og_site_name":"Grazia","article_modified_time":"2021-12-09T19:15:37+00:00","og_image":[{"width":1029,"height":739,"url":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/12\/2021\/12\/culturaoriginalmexico_259085972_199686962324615_5095772954179154961_n-1-e1639046721253.jpg?fit=1029%2C739","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/","url":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/","name":"M\u00e9xico, lindo y querido | Grazia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/#website"},"datePublished":"2021-12-10T08:00:58+00:00","dateModified":"2021-12-09T19:15:37+00:00","description":"Una cr\u00f3nica de un viaje por las culturas originarias del pa\u00eds azteca, durante la primera exhibici\u00f3n de dise\u00f1adores tradicionales: Original M\u00e9xico.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/articles\/mexico-lindo-y-querido\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"M\u00e9xico, lindo y querido"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/#website","url":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/","name":"Grazia","description":"Moda, belleza, celebrities, estilo de vida...","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"es"}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"distributor_meta":false,"distributor_terms":false,"distributor_media":false,"distributor_original_site_name":"Grazia","distributor_original_site_url":"https:\/\/graziamagazine.com\/es","push-errors":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/160003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31334"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/graziamagazine.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}